Web sitesi yayına alma öncesi son kontrol listesi
Web sitesi yayına alma, tek bir düğmeye basmak değil; sırayla yapılan kontrollerin ardından gelen kısa bir işlemdir. Yayın gününde sürpriz yaşamamanın yolu, bir gün öncesinden şu listeyi bitirmiş olmaktır:
- Bütün menü ve sayfa içi bağlantılar tıklanıp açılıyor mu?
- Form gönderimi deneniyor mu, mesaj gerçekten hedef adrese ulaşıyor mu?
- Telefon ve WhatsApp bağlantıları telefonda gerçekten arama başlatıyor mu?
- Her sayfada tek bir ana başlık var mı, başlık sırası bozuk mu?
- Sayfa başlıkları ve açıklamaları her sayfada farklı mı?
- Görseller ölçeklendirilmiş mi, sayfa telefonda hızlı açılıyor mu?
- Yazım hataları okundu mu? Yayından sonra düzeltmek her zaman daha zahmetli.
- 404 sayfası çalışıyor ve ziyaretçiyi geri döndürüyor mu?
Bu kontroller tamamlandığında yayına alma işlemi teknik olarak birkaç dakikalık bir iştir. Kalan zaman, DNS kayıtlarının yayılmasını beklemekle geçer.
DNS kayıtları ve yayılma süresi
Yayın anında yapılan asıl işlem, alan adının hangi sunucuya bakacağını söyleyen DNS kayıtlarının güncellenmesidir. Bunun için ya alan adının isim sunucuları barındırma firmasınınkilerle değiştirilir ya da A kaydı doğrudan sunucunun adresine yönlendirilir. E-posta hesaplarınız başka bir sunucudaysa MX kayıtlarına dokunulmaması gerekir; en sık yaşanan yayın kazası, DNS değişirken kurumsal e-postanın sessizce kesilmesidir.
Değişiklik anında her yerde görünmez. Yayılma çoğu zaman birkaç saat içinde tamamlanır, bazı bağlantılarda bir günü bulabilir. Bu süre boyunca site kimi kullanıcıda yeni, kimi kullanıcıda eski hâliyle açılabilir. Bu yüzden yayına almayı hafta içi sabah saatlerinde yapmayı, cuma akşamına bırakmamayı tercih ediyoruz. Alan adı ve barındırmanın nasıl seçildiğini alan adı ve hosting sayfasında anlattık.
SSL sertifikası ve https yönlendirmesi
Site açıldığı anda adres çubuğunda kilit simgesi görünmelidir. Sertifika tanımlandıktan sonra yapılması gereken ikinci iş, http adresinin https'e ve www'lu adresin tek bir asıl adrese yönlendirilmesidir. Bu yönlendirme yapılmazsa aynı sayfa dört farklı adresten açılabilir; hem ziyaretçi hem arama motorları açısından karışıklık yaratır.
Yönlendirmelerin ardından sayfada karışık içerik uyarısı kalmadığını kontrol ederiz: sayfanın kendisi https'ten açılırken içindeki bir görselin http'ten yüklenmesi, kilit simgesini bozar.
Eski siteden geçiyorsanız: yönlendirme planı
Yayında olan bir siteyi yenilemek, sıfırdan kurulumdan daha dikkat ister. Eski adreslerin bir kısmı arama sonuçlarında ve başka sitelerde bağlantı olarak duruyordur. Yeni yapıda o adresler yoksa ziyaretçi hata sayfasına düşer ve yıllarca birikmiş değer kaybolur.
Bunu önlemek için yayından önce eski adreslerin listesi çıkarılır ve her biri yeni karşılığına yönlendirilir. Karşılığı olmayan sayfalar için en yakın üst başlığa yönlendirme yapılır. Yayından sonraki günlerde hata kayıtları izlenir, gözden kaçan adresler tamamlanır.
Arama motorlarına bildirme
Site yayına girdikten sonra beklemek yerine haber vermek gerekir. Sıra şöyledir: önce site haritası dosyasının doğru adreste yayında olduğu doğrulanır, sonra arama motorunun site sahibi paneline alan adı eklenir ve doğrulama yapılır, ardından site haritası panele bildirilir. Robots dosyasının siteyi engellemediği, sayfaların dizine kapalı bir etiket taşımadığı da bu aşamada kontrol edilir.
İlk günlerde bütün sayfaların birden görünmesini beklemeyin; sayfalar sırayla taranır. Panelde tarama hataları çıkarsa bunlar tek tek giderilir. Bu adımlar kurulumun bir parçasıdır; web sitesi kurulumu sayfasında sürecin bütününü görebilirsiniz.
Yayından sonraki ilk hafta ve ilk ay
Yayın, işin sonu değil; kontrol döneminin başlangıcıdır. İlk hafta içinde formdan gerçekten mesaj geldiğini, telefonun tıklandığında aradığını ve sayfaların farklı cihazlarda düzgün açıldığını doğrularız. Küçük yazım ve hizalama düzeltmeleri bu dönemde yapılır.
İlk ayın sonunda ise iki şeye bakılır: hangi sayfaların ziyaret aldığı ve hangi sayfada ziyaretçinin durduğu. Buradan çıkan bilgiyle küçük düzenlemeler yapılır; örneğin en çok bakılan hizmetin anasayfada daha görünür bir yere alınması gibi. Ayrıca yedeklemenin çalıştığı ve alan adı yenileme tarihinin takvimde olduğu teyit edilir. İçeriğin hangi biçimde hazırlandığını merak ediyorsanız içerik hazırlama sayfasına bakabilirsiniz.
Yayına alma hakkında sık sorulanlar
Hayır. Yeni site kendi ortamında hazırlanır, çalıştığı doğrulandıktan sonra yönlendirme yapılır. Ziyaretçi tarafında kesinti görünmez; yalnızca yayılma süresi boyunca kimi kullanıcıda eski sürüm açılabilir.
Doğru yapıldığında etkilenmez. DNS güncellenirken MX kayıtları korunur. Yayından önce mevcut e-posta kayıtlarınızı not alıyor, işlem sonrası test mesajı gönderip doğruluyoruz.
Sayfalar sırayla taranır; ilk sonuçların görünmesi genellikle birkaç gün ile birkaç hafta arasında değişir. Site haritasını bildirmek bu süreci hızlandırır, ancak kesin bir tarih verilemez.